Mite Ve Maytlar

Mite Ve Maytlar

Mite Ve Maytlar gözle görülmeyen, ancak mikroskop altında görülebilen, 0.1 – 0.5 mm çapında küçük alerjen canlılardır. Böcek ilaçlama yaptığımız zararlılar içinde eb dirençli yapıdaki küçük haşerelerdir. Yaşamaları için ideal koşullar 20-30°C sıcaklık, %60-70 arası nemdir. İnsanların dökülen deri hücreleri, saç, kıl, kepek ve diğer organik maddelerden beslenirler. Ne kadar temiz olursa olsun her evde bulunan ev tozu akarlarının en yoğun olarak üredikleri yerler insanların yatakları yastık, yorgan, halılar kumaş kaplı mobilyalardır. Bir gram ev tozu içinde yaklaşık olarak 19.000 akar bulunur.

Akarlar deriden dökülen ölü hücrelerle beslenirler. Akarların buralara bıraktıkları dışkıları zamanla kuruyarak ince toz haline geçer ve bu ince toz solunum yoluyla alınınca allerjik bünyeli kişilerde şikayetlere neden olur. Akarların en önemli alerjen kaynağı dışkılarıdır. 1 gram ev tozunda 2 mikrogramın üzerinde akar alerjeni bulunması allerji gelişimi için risk faktörü ve 10 mikrogramın üzerinde bulunması ise, astım atağı için risk faktörü olarak kabul edilmektedir.

Akarların vücut proteinleri ve dışkıları allerjik özelliktedir. Akarların nemin % 50’nin altında olduğu yerlerde ve 60 derece ısının üzerinde yaşama şansları azalır. En sık ev içi allerjenleri oldukları ve her zaman ortamda bulundukları için yıl boyu alerji yaparlar. Elbette ev içinde ve kapalı ortamda geçirilen sürenin arttığı kış mevsimlerinde alerjik hastalık bulgularında artış görülür. Beyaz nem böcekleri olarak bilinen toza benzeyen türler olduğu gibi, siyah renkte hatta kırmızı ve kahverengi görünümde olanlarıda vardır.

Küf sporları ile çoğalan toz ve nem böcekleri ile tozlu alanlar ve düşük ısılı bölgelerde görülen Mite ve Maytlar insanların sağlığını doğrudan olumsuz yönde etkiler. Ev tozu akarları olarak bilinen bu minik canlılar kış aylarında daha düşük oranda görülürken, sonbahar ve ilkbahar aylarında çok daha fazla görülür. Bazı türler özellikle bebekler ve erkek çocuklarda sinüs iltihabı sebebi olup, ileriki aşamalarda astım ve bronşiti tetikleyen bir özelliğe sahiptir.

Ev Tozu Akarlarının Özellikleri Ve Görüldükleri Yerler

Ev Tozu Akarları olarak bilinen Mite Ve Maytlar gözle görülmesi çok zor olan mikroskobik minik canlılardır. Böcek ilaçlama türleri arasında belkide en zor olan bu haşereler oldukça zorlu bir mücadeleyi gerekli kılar. Euroglyphus maynei ve Dermatophagoides pteronyssinus ilk saptanan ev tozu akar miteleridir. Dermatophagoides farinae evlerde en fazla görülenidir. Bu miteler insanın yaşadığı ev ortamı ve yatakta fazlası ile bulunmaktadır. Yetresiz ısıtma sistemi ve nem oranı yüksek evlerde çok daha fazla görülmektedir.

Evlerde sayıları mevsimlerle ısı ve nemle doğrudan alakalı olarak değişebilmektedir. Yaz ve sonbahar başlangıcında en yüksek görüldüğü dönemlerdir. Kışın en az yoğunluk yaşandığı bir dönemdir. D. pteronyssinusana besini insan deri döküntüleridir. Küf gurubundan Aspergillus penicilloides D. pteronyssinus ile birlikte büyümekte ve yaşamaktadır. Buda insan derisindeki lipidler ile beslenmektedir bu lipidler mite içim toksiktik özelliğe sahiptir.

Ev tozları mite ve maytlarının en önemeli allerjenleri (Der p1 ve Der f1) bu mite lerin feçes granülleridir. Ev tozu miteleri ile toz akarları atopik dermatitis gibi egzmalarda rol oynamaktadır. Bu nedenle yüksek vakumlu süpürgeler ile evin özellikle halıların süpürülmesi, yatak, nevresim ve yastıklarda kılıf olarak Goretex gibi özel kılıfların kullanılması, maytların yok edilmesi için benzyl benzoate ve permethrin içeren özel deterjanlar ile yıkanması önerilmektedir.

Ayrıca mücadele için cypermethrin ve tethramethrin gibi karışım aktif maddelerle ilaçlama yapılması gereklidir. Mayt türleri arasında en fazla karşılaşılanları şunlardır. Toz akarları ile mayt ve miteler insanların yaşadıkları mekanlarda çok fazla görülen minik boyutlu zararlılardır. Özellikle yatak, nevresim,halı, koltuk gibi bölgelerde oldukça fazla görülmektedir. İnsanların ciltlerinde alerjik durumlara ve kaşınmalara sebep oldukları için hassas yapılı insanlarda son derece rahatsız edici bir yapıları vardır.

Mite Ve Toz Akarlarının Çeşitleri Nelerdir?

Pyemotes Maytları ve miteleri tüm böcekler ve bunların lavralarında yaşayan parazitlerdir. Tahıl ve pirinç gibi ürünlerde çoğalmakta ve temas ettiklerinde insanları etkilemektedir. Pyemotes tritici, P. ventricosus bunların birkaçıdır. Bu nedenle evlerin temiz tutulması bu böceklerin hızla yayılmasını engellemede oldukça önemlidir. Tydeidae Ailesi Maytları, Ağaç kabuğunda yaşamaktadır. Bu ağaçlarla temas edenlerde egzamalara neden olmaktadır. Bitki Maytları, Tetranychidae ailesi tüm süs bitkilerinde yaşamaktadır.

İnsan derisinde iritasyon ve ürtikere neden olmaktadır. Cheyletiella Maytları, Özellikle kedi, köpek ve tavşanlar olmak üzere tüm memelilerde deri altına tüneller açmadan deri üzerinde yaşayan mitelerdir. Hayvanlarda belirti yapmamakta yada hafif kaşıntı ile sırtta aşırı kepeklenme yapmaktadır. İnsanlarda çok sayıda kaşıntılı papül yapmaktadır. Tanı amaçlı evde temas edilen kedi yada köpek taranmakta ve bu tarama materyali mikroskopik olarak incelenmektedir.

Ev Fare Maytları, Rickettsia akari enfeksiyonuna bağlı riketsiyal çiçek için vektörlük yapar. Nispeten hafif olan bu hastalık ateş, leke ve kabarcıklar ile karakterize edilir. İlk defa 1940’larda New York Bronx’daki Kew Gardens’daki bir çöp grevinden sonra tanımlanmış tır. Çöpler birikmiş ve ev faresi popülasyonu artmıştır. Harman Maytları, 1200 tane türü tanımlanmış ve insanlarda ataklar yapmaktadır. Yoğun bir kaşıntı yapmakta ancak bunun dışında riketsiyal enfeksiyonlarıda insanlara taşımaktadır.

Ekin biti olarakta bilinmektedir. İnsan derisine ağızlarındaki özel pençeler ile tutunmakta ve sitolitik tükrük salgılarını deriye epidermise enjekte etmektedir. Bu epidermiste tüpe benzer kanallar açmasına yardım etmekte bu tüplerden beslenmektedir. Mitelerin tükrük sagısına karşı iritasyonla gelişmektedir. Bitkiler ve tarım ile uğraşan yada bunların olduğu alanlarda yürüyenlerde görülmektedir. İlk olarak ayaklarda ve bileklerde başlamakta. Sonra kalça ve genital alanda, koltuk altında, el bilekleri ve dirsek ön kısmında ve giysi altında ortaya çıkmaktadır.

Kuş ve Kemirgelerde Bulunan Maytlar

Dermanyssid ailesi, kuş ve memelilerde kanla beslenen kuş parazitlerdir. Bu parazitler evcil yada yabani kuşların özellikle yuvalarında fazlası ile bulunmaktadır. Bu yuvaların yapıldığı alanlarda hava sirklasyonu ile , kümes hayvanlarından, veterinerler gibi meslek guruplarında yada bu kuşlar ile temas ile insanlarda ataklar yapmaktadır. Kaşıntılı deriden kabarık papüller gelişmektedir. İnsan Follikül Maytları, insan derisinde pilosebase ünit içerisinde yaşayan mitelerdir. D. folliculorum 0.3–0.4 mm uzunluğundadır.

D. brevis daha küçüktür ve sebase ve gözde meibomian bezlerde bulunmaktadır. D. folliculorum yaşam süresi 2 haftadır. Yüksek sebum olan alanlarda yaşamaktadır. Alın, yanaklar, burun ve nasolabial fold gibi. Ayrıca saçlı deri, dış kulak yolu, kirpikler, gövde üst kısmı ve göğüslerdede saptanmıştır. Hatta penis, mons veneris, kalça ve ektopik sebase bezlerin olduğu ağız içerisindeki sebase bezlerde bile varlığı gösterilmiştir. İnsanlar üzerinde son derece rahatsız edici yan etkileri görülmektedir.

Mite folliküler yapıya ağız içeride olacak şekilde yerleşmektedir. Bir follikülde 2-6 adet mte olabilir. Sadece yeni do.anda yoktur. Yaşla sayıları ve yerleşimi artmaktadır. D. folliculorum orta ve ileri yaş kadınlarda yüzed gözlenen pityriasis folliculorumu yapmaktadır. Bu kadınların yüzünü nadir yıamakta ancak yüz temizleme ürüneri kullanmaktadırlar. Pityriasis folliculorum ise yaygın eritem ve folliküler tıkaçlar gözlenmektedir. Deri rende yüzeyi gibi görünmektedir.

Son yıllarda “Bacillus oleronius” bakterisi D. folliculorumdan izole edilmiştir. Bunun inflamasyonda ve rosaceada rol oynadığı düşünülmektedir. Lösemili hastalarda, MF ve AIDS te papüller ve püstüller lezyonlarda mite bulunmuştur. Bu mitelerde bazı mantar sporları ve Mycobacterium leprae izole edilmiştir. Ev tozu akarları, mayt ve miteler insanlara çok yakın yaşayan minik haşerelerdir. Nemde çok fazla üreyen türler olduğu gibi toz ve deri döküntüleri arasında beslenip yaşayan türlerde mevcuttur.

Isıran Böcekler

Isıran Böcekler

Mite Ve Toz Akarlarına Karşı Aınacak Tedbirler

İnsanlar günde ortalama 8 saat uyurlar. İnsan ömrünün yaklaşık üçte biri uykuda geçtiği için dinlenme alanları olarak kullanılan yatak odalarının son derece hijyenik olması çok mühimdir. Bu nedenle yatak odasının akarlardan arındırılması için gerekli önlemlerin alınması gerekir. Ev tozu akarları 55°C üzerinde 1 saat içinde ölmektedir. Bu nedenle nevresimler haftada en az bir kez, 60°C’de yıkanarak değiştirilmelidir ancak bazı türler 80 dereceye kadar direnir. Akar geçirgenliğini önleyen özel koruyucu kılıfların kullanımı fayda sağlayacaktır.

Yatak odasında halı kesinlikle bulundurulmamalıdır. Perdeler 60°C sıcak suda yıkanabilen sentetik kumaştan olmalıdır. Yünlü battaniye, peluş tarzı toz tutabilen oyuncak olmamalıdır. Yatak odasında fazla eşya, yüklük olmamalı, olabildiğince az eşya bulunmalıdır. Toz ve nemin tetiklediği miteler ile maytlar insan sağlığı açısından son derece zararlıdır. Peluş tarzı oyuncaklar bile bu böceklerin sıkça ürediği yerler olduğu için bebek ve çocukların oyuncaklarının temiz tutulması şarttır.

Toz akarı ve maytların üremesini yavaşlatmak için yatak odası dışında evin diğer odalarında kadife, tüylü kumaştan mobilyalardan kaçınmalı, koltuklar deri ya da sentetik kumaştan seçilmelidir. Perdeler yıkanabilir kumaştan olmalı, ya da tümüyle sentetik silinebilir jaluzi kullanılmalıdır. Halı miktarı mümkün olan en alt düzeyde tutulmalıdır, halı yerine makinede yıkanabilir kilim tercih edilmelidir. Kumaşla kaplı yüzey olabildiğince az olmalıdır. Ev sık sık elektrik süpürgesi ile süpürülüp nemli bir bez ile silinerek havalandırılmalıdır.

Bazı elektrik süpürgeleri tahliye havasıyla akar alerjenlerini tekrar ortama dağıtmaktadır. Tercih edilecek elektrik süpürgesi hepa filtreli ya da suya çeken olmalıdır. Evde nem oranı düşük tutulmalıdır. Ayrıca oda sık, sık havalandırılmalı ve belirli bir ısının altına düşmemelidir. Karanlık ve rutubetli bölgeler Mite ve Maytlar için en ideal alanlardır. Teknik ilaçlama olarak toz akarlarının yok edilmesi için en etkili ilaçları kullanarak ilaçlama hizmeti vermekteyiz. Böcek sokması yazımızı okumalısınız.

Yoruma kapalı